TPL_GK_LANG_BACK_TO_TOP

banner-color-light

Charlotte's Spectrum

18 nov

Omgaan met verandering

By Charlotte Champion 

In de kunstwereld, en vooral in de schilderkunst, heeft kleur altijd een zeer belangrijke rol gespeeld. Of het gaat om het imiteren van kleuren uit de natuur, of juist meer expressieve kleuren, kunstenaars gebruiken pigmenten om de gewenste kleuren te maken. Vroeger hadden schilders geen kant-en-klare verven tot hun beschikking en moesten ze de pigmenten en kleuren helemaal zelf maken, of door hun leerlingen laten maken. Pas na het met de hand malen en bewerken van pigmenten en het tot een verf binden met bindmiddels als ei-wit of olie was het verf gereed om mee te schilderen (er zijn ook gevallen bekend waarbij pure pigmenten zijn gebruikt om tekeningen te maken, zoals bij het 30.000 jaar oude grotschilderingen in de Chauvet-Pont-d'Arc grot en zuid-oost Frankrijk).


Er zijn verschillende typen pigmenten die je kan onderverdelen in natuurlijke pigmenten en sythetische pigmenten. Natuurlijke pigmenten bestaan uit inorganische pigmenten zoals geel-oker wat van aarde wordt gemaakt of het dure Ultramarine (lapis lazuli), maar ook pigmenten die van organische materialen zoals planten of insecten worden gemaakt zoals karmijn (van cochenille). De synthetische pigmenten zoals Pruisisch bluaw (ontwikkeld in 1704) en indigo (ontwikkeld in 1856) bestaan uit inorganische materialen als kool. Belangrijk is het kwaliteitsverschil tussen pigmenten. Eenvoudig gezegd geldt het hoe-duurder-hoe-beter princiepe. Pigmenten met een lage kwaliteit verkleuren sneller en makkelijker terwijl pigmenten van hoge kwaliteit juist langer meegaan, hun oorspronkelijke kleur blijft behouden. De meest gewilde pigmenten zijn voor kunstenaars natuurlijk die die bestand zijn tegen de tand des tijds en niet vervagen. In de beginperiode van sythetische kleuren waren er grappig genoeg pigmenten die bij wijze van spreken al vaag werden zodra een schilderij het atelier verliet. De houdbaarheid van pigmenten werd vanzelfsprekend een probleem voor kunstenaars, kunst liefhebbers en restauratoren van kunst.


(Alle foto's: Sigmar Polke, Farbtafeln, 1986, collectie Stedelijk Museum Amsterdam)

Stedelijk-museum-sigmund-polke-3Stedelijk-museum-sigmund-polke-2


Je kan zelfs stellen dat een schilderij nooit echt af is in de zin dat de afbeelding nog veranderd als de tijd verstrijkt. Zodra de pigmenten in contact komen met de buitenlucht zullen de meeste kleuren langzaamaan vervagen en soms zelfs geheel veranderen (als is dit een traag proces). Er zijn meerdere gevallen bekend dat het diepe blauw van Ultra Marine zwart werd, of dat fel rode pigmenten in roze veranderen. Waar de meeste kunstenaars en restauratoren deze instabiliteit van pigmenten als een probleem zien, zijn er ook kunstenaars die deze instabiliteit een plaats geven in hun werk. Sigmar Polke (1941-2010) is hier een goed voorbeeld van. Nu te zien in het Stedelijk Museum in Amsterdam is een serie schilderijen genoemd 'Farbtafeln' (kleurpaletten) gemaakt in 1986-87 en 1992. Polke, oorspronkelijk chemicus, bedekte grote vlakken met monochrome pure pigmenten die hij met chemicalien mengde. Zijn nieuwe mengsels zullen over de jaren van kleur veranderen waardoor er een nieuw kunstwerk onstaat. Het stuk is in een constante staat van verandering, zoals Polke het bedoelde.


De aard van pigmenten levert veel gesprekstof op in verscheidene disciplines. Maar wat ik mij telkens afvraag als ik een 'Zonnebloem' van Van Gogh zie: heeft Van Gogh werkelijk de kleuren nog helderder bedoeld dan ze nu al zijn?


Share on Myspace

Submit your work banner

About Us

banner which color will you choose green

Tweets

ColorObjects He he, Gaan musea eindelijk begrijpen wanneer Amsterdammers tijd hebben voor cultuur? http://t.co/CPXMAePENN http://t.co/CPXMAePENN
ColorObjects RT @droogamsterdam: Yes! We are the winner of the Amsterdam Business Award 2014! #aba2014 http://t.co/vXnfXpILVe http://t.co/fRRUvwDJyT
ColorObjects Visualise the emotion you want to capture - make a collage! http://t.co/3ke6AlUPLe Manja Buitink teaches. http://t.co/KRzfpDdRjO
Nieuwsbrief

Color Objects encourages you to get a better eye and appreciation for colors and characters. To get a special selection of pics and info for you, we find designers and artists that make colorful work from all over the world. There's a lot of character in colors, and having a closer look will change your view of the world and people around you. So we share a host of pics and info from design, art, cultures and the natural world. All about colors.

Copyright Color Objects. All rights reserved.

Join Our Newsletter

Join our newsletter to get short monthly updates. You'll get a confirmation email, check your spam folder if you don't find it in your inbox.